از سنگرهای دفاع مقدس تا میدان بازدارندگی؛ روایت چهار دهه خودباوری دفاعی ایران
حسین امیر تیموری هفته دفاع مقدس تنها یادآور هشت سال نبرد و مقاومت ملت ایران در برابر تجاوز دشمن نیست؛ بلکه فرصتی برای بازخوانی مسیری است که از روزهای دشوار تأمین ابتداییترین نیازهای دفاعی کشور آغاز شد و در گذر بیش از چهار دهه، به شکلگیری ظرفیتهای بومی در حوزه دفاعی و دستیابی به توانمندیهای موشکی و پهپادی انجامید؛ مسیری که در متن آن، ایمان، خودباوری، ابتکار و اتکا به ظرفیتهای داخلی نقش محوری داشته است.
به گزارش روابطعمومی فرمانداری شهرستان قشم، دکتر حسین امیرتیموری فرماندار شهرستان در یادداشتی به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس که به صورت اختصاصی در اختیار ایرنا قرار گرفت، با اشاره به شرایط دشوار سالهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی، دوران دفاع مقدس را یکی از مهمترین مقاطع تجربه تاریخی ملت ایران در عرصه مقاومت، ایستادگی و تکیه بر توان داخلی دانست.
یادداشت حاکیست: در نخستین سالهای استقرار نظام جمهوری اسلامی، کشور در شرایطی قرار داشت که برای تأمین بسیاری از نیازهای دفاعی خود با محدودیتهای جدی روبهرو بود. در چنین وضعیتی، نیروهای مسلح با بهرهگیری از ظرفیت انسانی، ابتکار عمل و روحیه مقاومت، هشت سال در برابر دشمنی ایستادند که از پشتیبانی قدرتهای جهانی و تجهیزات نظامی پیشرفته برخوردار بود.
در ادامه یادداشت آمده است: دفاع مقدس از این منظر صرفاً یک رخداد نظامی و مقطع تاریخی هشتساله نبود؛ تجربهای گسترده و سرنوشتساز بود که به جامعه ایران نشان داد در شرایط دشوار نیز میتوان با اتکا به توان داخلی، انسجام ملی و اراده جمعی در برابر فشارها ایستادگی کرد.
در ادامه اضافه شده است: آنچه از آن دوران برای نسلهای بعدی به یادگار ماند، تنها خاطره عملیاتها و میدانهای نبرد نیست؛ بلکه مجموعهای از تجربههاست که مفهوم خوداتکایی را از یک ضرورت مقطعی به یک رویکرد راهبردی تبدیل کرد. در این نگاه، مقاومت زمانی معنا پیدا میکند که با دانش، توانمندی، همبستگی و اراده برای ساختن آینده همراه باشد.
از تجربه جنگ تا شکلگیری ظرفیتهای بومی
فرماندار قشم افزوده است: چهار دهه پس از آغاز دفاع مقدس، تصویری که از توان دفاعی کشور ارائه میشود، با شرایط سالهای نخست جنگ تفاوت چشمگیری دارد. در این فاصله، ظرفیتهای داخلی در حوزه صنایع دفاعی توسعه یافته و توانمندیهای موشکی و پهپادی به بخشی از ساختار دفاعی کشور تبدیل شده است.
امیر تیموری افزوده است: این تحول را میتوان در امتداد تجربهای دانست که از سالهای دفاع مقدس آغاز شد؛ تجربهای که در آن محدودیتها و دشواریهای تأمین تجهیزات، ضرورت استفاده از ظرفیتهای داخلی و پرورش توان تخصصی در داخل کشور را بیش از پیش آشکار کرد.
یادداشت حاکیست: در شرایطی که ایران در سالهای جنگ تحمیلی با محدودیتهای گسترده برای تأمین نیازهای دفاعی مواجه بود، امروز برخورداری از ظرفیتهای بومی در این عرصه، تصویری متفاوت از توان داخلی کشور ارائه میکند؛ تغییری که ریشه آن را باید در استمرار دانش، تجربه، ابتکار و خودباوری نسلهایی جستوجو کرد که پس از جنگ نیز مسیر توسعه ظرفیتهای دفاعی را دنبال کردند.
در ادامه یادداشت آمده است: تفاوت میان ایرانِ سالهای آغاز جنگ و ایران امروز، تنها به افزایش سطح تجهیزات و فناوری محدود نمیشود. عنصر اصلی این تحول، شکلگیری و استمرار یک باور است؛ باوری که بر اساس آن، فشار، تحریم و تهدید نمیتواند اراده یک ملت برای تکیه بر توان خود و ساختن ظرفیتهای مورد نیازش را از میان ببرد. در همین چارچوب، تحولات رخ داده در جنگ رمضان و بحران هرمز نیز در این یادداشت بهعنوان بخشی از تجربههای جدید دفاعی کشور مورد توجه قرار گرفته است؛ تجربههایی که نشان میدهد معادلات امنیتی و دفاعی، تنها بر پایه میزان تجهیزات تعیین نمیشود و ظرفیتهای بومی، دانش و توان انسانی نیز در شکلگیری قدرت ملی و بازدارندگی نقش دارند.
خودکفایی دفاعی؛ حاصل یک مسیر پیوسته
فرماندار قشم افزوده است: مسیر دستیابی به ظرفیتهای دفاعی بومی، حاصل یک اقدام مقطعی یا محدود به یک دوره زمانی مشخص نیست،بلکه نتیجه روندی است که طی دههها شکل گرفته و با تجربههای بهدستآمده از دفاع مقدس پیوند خورده است. در این مسیر، اتکا به دانش داخلی و ظرفیتهای انسانی کشور اهمیت ویژهای یافته است. ایران از شرایطی که برای تأمین نیازهای ابتدایی دفاعی خود با دشواری مواجه بود، به مرحلهای رسیده که دارای صنایع دفاعی بومی و توانمندیهایی در حوزه موشکی و پهپادی است.
در ادامه آمده است: این تغییر، تصویری از ظرفیتهای علمی، فنی و انسانی کشور نیز به دست میدهد؛ ظرفیتی که در شرایط فشار و محدودیت، به جای متوقف شدن، مسیر خود را برای پاسخگویی به نیازهای داخلی دنبال کرده است. در این میان، نقش بنیانگذاری و نگاه راهبردی امام خمینی(ره) در تأکید بر ایمان، مردم و توانمندیهای درونی کشور و همچنین هدایت و رهبری شهید، در سالهای دفاع مقدس و دهههای پس از آن، در این روایت مورد تأکید قرار گرفته است.
یادداشت حاکیست: بر اساس این نگاه، آنچه امروز در عرصه دفاعی کشور مشاهده میشود، نتیجه استمرار رویکردی است که از سالهای دفاع مقدس آغاز شد و در دهههای بعد، با توسعه ظرفیتهای داخلی و افزایش توان تخصصی ادامه یافت.
قشم؛ بخشی از حافظه مقاومت در خلیج فارس
امیر تیموری افزوده است: در این میان، قشم نیز به دلیل جایگاه راهبردی خود در خلیج فارس، بخشی از روایت تاریخی مقاومت و دفاع از ایران به شمار میرود. مردم این جزیره در مقاطع مختلف نشان دادهاند که در شرایط دشوار، نسبت به امنیت ملی و منافع کشور احساس مسئولیت داشتهاند و در حافظه تاریخی مقاومت این سرزمین جایگاهی ماندگار یافتهاند.هفته دفاع مقدس از همین منظر، فرصتی برای بازخوانی نقش مردان و زنانی است که در سالهای جنگ تحمیلی با ایثار و فداکاری از کشور دفاع کردند. یاد شهدا، جانبازان، آزادگان و رزمندگان و همچنین خانوادههایی که بار سنگین سالهای جنگ را تحمل کردند، بخشی جداییناپذیر از این روایت تاریخی است.
در ادامه یادداشت فرماندار قشم تاکید شده است: دفاع مقدس در حافظه ملی ایران، تنها به میدانهای نبرد محدود نمیشود؛ پشتوانه آن خانوادههایی بودند که فرزندان و عزیزان خود را راهی جبههها کردند، رزمندگانی که سالهای زندگی خود را در میدان دفاع گذراندند و ایثارگرانی که آثار آن دوران را تا سالها با خود به همراه داشتند.بازخوانی این دوره، در واقع بازخوانی بخشی از هویت معاصر ایران است؛ هویتی که در آن استقلال، تمامیت ارضی، عزت ملی و حفظ امنیت کشور در شمار ارزشهایی قرار گرفت که برای دفاع از آنها هزینههای سنگینی پرداخت شد.
امیر تیموری افزوده است: از این منظر، گرامیداشت هفته دفاع مقدس تنها یادآوری یک رویداد تاریخی نیست؛ بلکه فرصتی برای توجه دوباره به تجربههایی است که طی هشت سال جنگ تحمیلی شکل گرفت و در دهههای بعد، در قالب دانش، تجربه و ظرفیتهای بومی ادامه پیدا کرد.در چنین روایتی، شهدا و ایثارگران جایگاهی فراتر از یک خاطره تاریخی دارند و یاد آنان بهعنوان بخشی از سرمایه معنوی و تاریخی جامعه ایران، همچنان در حافظه عمومی کشور باقی مانده است.
از گذشته دفاعی تا مسئولیت امروز
ادامه یادداشت حاکیست: اکنون که دههها از آغاز دفاع مقدس گذشته است، یکی از مهمترین پیامهای آن دوره را میتوان در ضرورت حفظ خودباوری و تقویت ظرفیتهای داخلی جستوجو کرد. تجربه آن سالها نشان داد که دشواریها میتوانند در کنار همه آثار خود، زمینهای برای شناسایی توانمندیهای پنهان و حرکت به سمت خوداتکایی نیز ایجاد کنند.مسیر طیشده از روزهای دشوار جنگ تا توسعه صنایع دفاعی بومی، روایتی از استمرار یک اراده ملی است؛ ارادهای که در مقاطع مختلف با تکیه بر نیروی انسانی، دانش، ابتکار و ظرفیتهای داخلی کشور استمرار یافته است.
امیر تیموری اضافه کرده است: قشم نیز در این میان، بهعنوان بخشی از جغرافیای راهبردی ایران در خلیج فارس، سهم خود را از این روایت تاریخی دارد؛ مردمی که در بزنگاههای مختلف، پیوند خود را با سرزمین ایران، امنیت کشور و منافع ملی نشان دادهاند. هفته دفاع مقدس فرصتی است تا ضمن پاسداشت یاد و نام شهیدان و ایثارگران، تجربههای آن دوران نیز مورد توجه قرار گیرد؛ تجربههایی که نشان میدهد استقلال و توانمندی ملی، حاصل یک تصمیم کوتاهمدت نیست و در طول زمان، با دانش، تلاش، فداکاری و مسئولیتپذیری نسلهای مختلف ساخته میشود.
در پایان یادداشت آمده است: بر همین اساس، گرامیداشت یاد شهدا، جانبازان، آزادگان، رزمندگان و خانوادههای آنان، تنها ادای احترام به گذشته نیست؛ بلکه یادآوری مسئولیتی است که در قبال آینده کشور بر دوش نسل امروز قرار دارد.امید است خدمت صادقانه به مردم شریف قشم و تلاش برای پیشرفت و آبادانی این منطقه، در امتداد همان روحیه مسئولیتپذیری و فداکاری قرار گیرد که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را شکل داده است. یاد و خاطره شهدای والامقام، جانبازان، آزادگان، رزمندگانو خانوادههای معظم آنان گرامی باد؛ مردان و زنانی که با ایثار خود، بخشی ماندگار از تاریخ دفاع از ایران را رقم زدند./ ایرنا
